چاپ این نوشته
%d8%b5%d8%af%d8%a7%db%8c-%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%d8%aa
فلو شیپ سکته مغزی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان:

فاکتورهای خطر در ایجاد سکته مغزی/ رژیم نامناسب غذایی و سبک غلط زندگی را جدی بگیرید

دکتر محمد سعادت نیا: رعایت نکردن فاکتورهای خطر از جمله کم تحرکی، مصرف بی رویه نمک و چربی، چاقی، استعمال دخانیات و در مجموع رژیم نامناسب غذایی و سبک غلط زندگی عوامل مهمی در بروز سکته مغزی هستند.

سکته مغری در اثر اختلال در خون رسانی به مغز و سلول های مغزی صورت می گیرد که این اختلال ممکن است در اثر انسداد عروق یا پارگی و خون ریزی از رگ های داخلی عروق مغز باشد.

آسیب عصبی حاد ناشی از اختلال خون رسانی به قسمتی از بافت مغز که ناشی از انسداد رگ های مغزی به وسیله یک لخته خون یا پارگی یکی از عروق تغذیه کننده آن قسمت بافت مغز می باشد را سکته مغزی می نامند. به عبارت دیگر اگر خون رسانی به قسمتی از مغز دچار اختلال شده و یا متوقف گردد، آن قسمت مغز دیگر نمی تواند عملکرد طبیعی خود را داشته باشد.

معمولاً قبل از بروز سکته مغزی علائم هشدار دهنده ای وجود ندارد و یا اینکه علائم بسیار جزئی هستند. بعد از بروز سکته بیمار بایستی فوراً در بیمارستان بستری تا از بروز صدمات دائمی به مغز جلوگیری شود.

به نظر برخی پزشکان و متخصصان مرگ و میر ناشی از سکته مغزی در زنان به علت بیماری های ژنتیک، موارد هورمونی، مصرف برخی داروها و پیامدهای ناشی از زایمان بیشتر از مردان است. آمارها از شیوع بالای سکته مغزی در ایران نسبت به جهان خبر می دهد و افراد در ایران ۱۰ سال زودتر از سایر کشورها به سکته مغزی مبتلا می شوند.

در بعضی موارد عوامل خارجی در بروز سکته مغزی دخیل است. برای بررسی دلایل سکته و راه های پیشگیری از این بیماری با دکتر محمد سعادت نیا متخصص مغز و اعصاب، فلو شیپ سکته مغزی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان به گفتگو نشستیم.

به عنوان مقدمه تعریف ساده ای از سکته مغزی داشته باشید.

سکته مغزی در واقع هر گونه اختلال مربوط به سیستم عصب مرکزی که در اثر اختلال در خون رسانی مغز ایجاد شود است که این اختلال می تواند به صورت پارگی عروق و خونریزی داخل بافت مغز و یا به صورت انسداد عروق و از بین رفتن بافت مغز باشد.

چه عواملی باعث انسداد و گرفتگی رگ ها می شود؟

مهم ترین فاکتورهای خطر در ایجاد سکته مغزی فشارحون، چربی بالا، بیماری قند خون، بیماری های قلبی عروقی خصوصاً اختلالات ریتم قلب و سیگار هستند. درصد عمده ای از سکته مغزی اختلالات ریتم قلب در بیماری های قلبی عروقی است. این فاکتورها می توانند عروق مغز را تحت تأثیر قرار دهند و باعث پارگی عروق یا انسداد شوند.

آیا سکته مغزی یک بیماری خطرناک است؟

بله؛ سکته مغزی هم باعث مرگ و میر و هم ناتوانی می شود که قسمت ناتوانی شایع تر است زیرا در عملکرد فرد در جامعه تأثیر گذار است. با توجه به این که شیوع آن در ایران در سال های اخیر بیش تر شده و رو به پیری رفتن جمعیت ما، بسیار بیماری با اهمیتی است.

 

%d8%b5%d8%af%d8%a7%db%8c-%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%d8%aa6

وضعیت این بیماری در کشور ما چگونه است؟

در مطالعاتی که اخیراً انجام شده مشخص گردید که بروز سکته مغزی در ایران بالاست؛ معمولاً سکته مغزی در کشورهایی که آب و هوای سرد دارند شایع تر است ولی ما قاعدتاً چون آب و هوای سردی نداریم نباید این گونه باشد.

سن مبتلا شدن به سکته مغزی در ایران پایین تر است و بالغین جوان نسبت به سایر کشورها بیش تر درگیر هستند. سکته مغزی در آقایان بیش تر ولی شدت آن در بانوان بالاتر است.

رعایت نکردن فاکتورهای خطر از جمله کم تحرکی، مصرف بی رویه نمک و چربی، چاقی، استعمال دخانیات و در مجموع رژیم نامناسب غذایی و سبک غلط زندگی عوامل مهمی در بروز سکته مغزی هستند.

از عوامل بروز سکته مغزی برایمان بگوئید.

اگر بخواهیم به زبان ساده بیان کنیم اولین شرط سکته مغزی این است که به صورت حاد شروع می شود. این بیماری به گونه است که فرد مشغول کار و فعالیت روزانه خود است و یک باره یک علامت عصبی برایش به وجود می آید.

ما چندین دسته عوامل در ایجاد سکته مغزی داریم. اختلال در صحبت کردن یعنی بیمار در حین صحبت به صورت ناگهانی نمی تواند سخن بگوید یا لغات را اشتباه تلفظ می کند. دوم اختلال به صورت ناگهانی در قسمت بینایی خصوصاً تاری دید در یک چشم است. سوم سردردهای ناگهانی که خیلی سریع و شدید شروع شوند خطر خونریزی مغزی دارند.

اختلال در سطح هوشیاری که باز به صورت ناگهانی اتفاق می افتد. بیمارانی که به صورت ناگهانی دچار اختلالات حرکتی می شوند. سرگیجه که مشخصاً به تنهایی جزء عوامل سکته مغزی نیست بلکه همراه با دو بینی و یا اختلال در صحبت است.

گاهی اوقات سکته مغزی در خواب رخ می دهد و ما علامت حاد آن را متوجه نمی شویم.

اگر این علائم را در خودمان یا کسی مشاهده کردیم، باید چه اقداماتی انجام دهیم؟

هر علامت کوچکی را ساده نگاه نکنید. ممکن است یک اختلال در صحبت کردن به وجود آید و به آن توجه نشود و چند ساعت بعد با پیشرفت علامت ها، تبدیل به یک سکته بزرگ شود. در سکته مغزی شروع سریع درمان بسیار اهمیت دارد. برای این کار باید بیمار را به مرکز درمانی برسانیم. برای بیان اهمیت این موضوع همین بس که با گذشت هر یک دقیقه از سکته در حدود دو میلیون سلول مغزی ما از بین می رود. معمولاً مشکلی که ما داریم این است که بیماران دیر مراجعه می کنند.

زمان را از دست ندهید، بهتر است با اورژانس تماس گرفته شود تا بیمار با احیا اولیه به بیمارستان منتقل شود. اگر درمان به موقع و سریع انجام شود می توان تا ۳۰ درصد علامت ها را به طور کامل برطرف کرد.

%d8%b5%d8%af%d8%a7%db%8c-%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%d8%aa2

در مورد فاکتورهای خطر سکته مغزی و نحوه تأثیر بر این بیماری توضیح دهید.

فاکتورهای خطر در سکته مغزی را اشاره کردیم. فشارخون با چهار برابر کردن احتمال سکته، شایع ترین فاکتور خطر سکته های مغزی است؛ در نتیجه هر چه ما فشارخون را بهتر کنترل و درمان بکنیم قطعاً از سکته مغزی جلوگیری خواهیم کرد. قوی ترین فاکتور هم اختلالات ریتم قلب است که آمار کمی ندارد و پنج برابر خطر ایجاد می کند. استعمال سیگار خطر سکته مغزی را نزدیک به دو برابر و عروق بزرگ را درگیر می کند. دیابت هم می تواند از عوامل بروز سکته باشد که البته بیشتر بر عروق قلب مؤثر است.

سکته مغزی وریدی و شریانی چه تفاوت هایی دارند؟

سکته های وریدی لخته های خون در قسمت وریدی مغز است ولی سکته شریانی در قسمت شریان مغز است. سکته های وریدی در خانم ها بیشتر است و فاکتورهای خطر متفاوتی دارند.

در مورد نحوه درمان و داروهای این بیماری هم مختصری توضیح دهید.

دارویی به بیماران سکته مغزی تزریق می شود که می تواند لخته خون را حل و جریان خون رسانی را برقرار کند. هرچه این دارو زودتر به بیمار تزریق شود علائم بیشتر برطرف می شود. هر ۳۰ دقیقه که از زمان بروز سکته مغزی بگذرد نزدیک به ۱۵ درصد اثر این دارو کاهش پیدا می کند.

چه مراکزی در اصفهان درمان سکته مغزی حاد انجام می دهند؟

در حال حاضر بیمارستان الزهرا این امکانات را دارد، البته ما هماهنگی با سیستم اورژانس و پیش بیمارستانی داریم که اگر از زمان حاد سکته بگذرد بیمار را به نزدیک ترین مرکز درمانی انتقال می دهند.

تغذیه چه اثراتی در بروز این بیماری دارد؟

واضح است که ما باید غذاهای کم چرب مصرف کنیم، غذاهای پر چرب می تواند تصلب شراین را زیاد کند که خودش باعث انسداد عروق می شود. غذاهای کم نمک بسیار اهمیت دارد زیرا افزایش نمک به معنای فشارخون که مهم ترین ریز فاکتور سکته قلبی است. رژیم غذایی مدیترانه ای که گوشت سفید، ماهی و سبزیجان درون آن بیش تر است مفید است.

توصیه ها و نکات پایانی این گفتگو را برای مخاطبان صدای سلامت بفرمایید.

برای پیشگیری از سکته مغری کنترل فشار خون و میزان قند خون را جدی بگیرید. توصیه می شود از استعمال دخانیات و مصرف الکل پرهیز نمایید. اختلالاتی نظیر اختلال در تکلم، بی حسی اندام در یک طرف بدن و اختلال در دید را جدی بگیرید و با پزشک خود مشورت کنید.

استرس و افسردگی هر دو از عوامل تشدید کننده بروز سکته مغزی است؛ پس با اصلاح سبک زندگی از این دو مورد دوری کنید. ورزش منظم را در برنامه روزانه خود قرار دهید.

مراقب اضافه وزن خود باشید و از مصرف بی رویه چربی و نمک خود داری نمایید؛ رژیم غذایی مناسب همراه با مصرف سبزیجات و میوه های فصل و غذاهای کم چرب توصیه می شود.

انتهای پیام/

telegram

Go to TOP