چاپ این نوشته
در گفتگو با روانشناس اجتماعی مطرح شد:

درمان اضطراب در انتظار روزه داران/روزه، ناهنجاری های فردی و اجتماعی را درمان می کند

مریم مهری گفت: روزه برای سلامت روان مفید است و موجب افزایش خودباوری، اعتماد به نفس و تقویت اراده می ‏شود و توان و مقاومت افراد را در برابر مشکلات و ناملایمات زندگی بیشتر می ‏کند.

به گزارش سرویس سبک زندگی صدای سلامت، امروزه میلیون‏ ها انسان در دنیا به ویژه در کشور‏های توسعه یافته و متمدّن از بیماری‏ های روانی و نبود آرامش روحی به شدت رنج می‏ برند.

توجه به مسائل عبادی و معنوی، بهترین درمان این بیماری‏ ها است و روزه که از مهمترین عبادات الهی و از اساسی‏ ترین فرایض دینی به شمار می‏ رود، شایسته‏ ترین درمان برای فشارهای روحی و بیماری‏ های روانی دانسته شده است. روزه برای سلامت روان مفید است و موجب افزایش خودباوری، اعتماد به نفس و تقویت اراده می ‏شود و توان و مقاومت افراد را در برابر مشکلات و ناملایمات زندگی بیشتر می‏ کند.

در همین رابطه با مریم مهری، کارشناس ارشد روانشناسی و مشاوره به گفتگو نشستیم، با ما همراه باشید.

صدای سلامت: چگونه باید از نظر روانی، آمادگی روزه گرفتن پیدا کنیم؟

مریم مهری: برای انجام گرفتن هر عملی باید فرد انگیزه لازم برای آن را داشته باشد. دارا بودن انگیزه به دیدگاه هر فرد و روشن شدن علّت انجام دادن عمل توسط او بستگی دارد، پس باید انگیزه و علّت مشخص باشند تا اراده و پذیرش عمل صورت گیرد. شما ممکن است تصمیم داشته باشید که روزه بگیرید تا به سلامت جسم خود کمک کنید؛ یا اینکه روزه را تسکین ‌دهنده روح و روان خود بدانید. بعد از این که شما انگیزه و علّت درستی را برای گرفتن روزه پیدا کردید، آنگاه می ‌توانید با میل و اشتیاق به سمت این عمل الهی پیش بروید.

صدای سلامت: از اثرات روانی روزه گرفتن بگوئید. آیا دانستن این نتایج به تقویت انگیزه ‌های روزه‌ داران منجر شود؟

ما در کنار علّت ‌ها، باید از فوائد کاری هم که انجام می ‌دهیم، مطّلع باشیم. زمانی که با روزه گرفتن اراده تقویت می شود، تسلّط و تمرکز نیز بالا می رود و در نتیجهٰ اهداف بهتر انتخاب می شوند و برای رسیدن به آنها تلاش خواهد شد.

افراد باید بدانند که هر چند روزه باعث گرسنگی، تشنگی یا به هم خوردن نظم خواب می ‌شود، امّا مشکلات گفته شده در برابر آثار روانی مطلوبی که روزه در فرد به جای می ‌گذارد، هیچ است. یک ماه روزه گرفتن سبب تقویت روحیه فرد می ‌شود. مقاومت او را در برابر مشکلات بالا می ‌برد و با افزایش مکانیسم انطباقی فرد موجب می ‌شود که اعتماد به نفس او افزایش پیدا کند، زیرا وقتی فردی می ‌تواند یک ماه روشی جدید و متنوع از زندگی را تجربه کند، حتماً می ‌تواند بعدها در برابر مشکلات و فشارهای زندگی مقاومت کند.

صدای سلامت: روزه چه نقشی در زندگی انسان دارد؟

روزه، عامل مؤثری برای پرورش روح تقوا و پرهیزگاری در تمام زمینه‌ها و همه ابعاد است. روزه یکی از برنامه های تربیتی و تکامل دهنده انسان و ضامن سعادت دنیا و آخرت و سلامت جسم و روح آدمی است. روزه رمز تقوا و پرهیزکاری؛ تهذیب نفس و پالایش درون؛ تمرین صبر، خودداری و ایستادگی در برابر مشکلات است. روزه مکتب انسان ساز، آرامش دهنده روح و روان، تربیت دهنده نیروهای درونی، و زیبا کننده چهره شخصیت انسان است.

صدای سلامت: روزه چه آثار و پیامدهاییی می تواند برای انسان داشته باشد؟

مهمترین فایده و اثر روزه که قران کریم بر آن تصریح دارد تقوا و پرهیزکاری است. از دیگر ثمرات روزه داری برای یک فرد کسب آرامش روحی، افزایش صبر و مقاومت، ایجاد اخلاص و خویشتن داری، کمک به ایجاد و ادامه آرامش می باشد.

چیزى دیگرى که بواسطه روزه به انسان دست می ‏دهد، نشاط است، روزه حالت افسردگى، غم، غصّه، دلهرگى، اضطراب خاطر و نگرانى را که بر انسان حکم فرما باشد، می ‏گیرد.

صدای سلامت: به چند نمونه از اثرات اجتماعی روزه اشاره کردید. در صورت امکان بیشتر توضیح دهید.

از نتایج بارز روزه، برانگیختن حس همدردى نسبت به مستمندان و همنوعان تنگدست است. یکی دیگر از آثار روزه در بعد اجتماعی، پرورش روحیه مواسات در افراد جامعه نسبت به همدیگر است.

 از آثار جانبی روزه‌داری، کاهش جرم و گناه در جامعه است. در ماه مبارک رمضان در اثر کنترلی که افراد روزه‌دار بر خواسته ها و تمایلات خودشان دارند، عوامل و زمینه‌های گناه به مقدار قابل توجهی کاهش پیدا می‌کند. کسب صبر در روابط اجتماعی، استحکام پیوندهای خانوادگی و دوستی، احترام به جامعه روزه دار، خروج از خود پرستی و ترویج یک فرهنگ دینی از دیگر اثرات اجتماعی روزه داری است.

صدای سلامت: در متون به فوائد روحى و معنوى خیلی اشاره و مهم شمرده شده است. از این فوائد بگوئید.

روزه عامل باز دارنده از گناه است. انسان با روزه دارى، که امساک از خوردن و آشامیدن و خوددارى از برخى چیزهاى دیگر است، در واقع با خواهشهاى نفسانى خود می جنگد و در برابر غرایز خود مقاومت می ‏کند.

روزه به ویژه در روزهاى گرم و طولانى تابستان، که فشار تشنگى طاقت فرسا می ‏شود، به طور چشمگیرى به انسان صبر و مقاومت می بخشد و تحمل رنج و سختى را بر آدمى آسان می ‏سازد؛ قرآن کریم با توجه به همین اثر است که از روزه به صبر تعبیر کرده است: «وَ اسْتَعِینُواْ بِالصَّبْرِ وَ الصَّلَوهِ وَ إِنَّهَا لَکَبِیرَهٌ إِلاَّ عَلَى الْخَـشِعِینَ» از صبر (روزه) و نماز یارى جویید.

صدای سلامت: بله. همانطور که گفتید از روزه در قرآن هم یاد شده است.

بله. پیامبر اکرم(ص) می فرمایند: «صومُوا تَصِحُّوا» روزه بگیرید تا تندرست بمانید. روزه جسم و بدن انسان را سالم نگه می دارد. در خانواده و جامعه تعادل اقتصادی ایجاد می کند. ایجاد اخلاص، آرامش قلب و استجابت دعا نیز اثراتی است که در قرآن کریم به آن اشاره شده است.

صدای سلامت: برخی عقیده دارند که روزه آسیب روانی هم ایجاد می کند. نظر شما به عنوان یک روانشناس چیست؟

خیر، به هیچ عنوان. روزه نه تنها آسیب روانی ایجاد نمی کند بلکه ناهنجاری های فردی و اجتماعی را تعدیل یا درمان می کند. اضطراب که یکی از بیماری های جسمی است با روزه داری درمان می شود. روزه به درمان های جسمی و روحی و تقویت ارداه بیشتر و اضطراب کمتر کمک شایانی کرده است.

صدای سلامت: چه بیماری هایی با روزه درمان شده، یا در روند درمانی اثرگذار بوده است؟

با در نظر گرفتن تحقیقات زیادی که از اثرات روزه انجام شده می توان به درمان التهاب معده، التهاب حنجره، درد چشم، کم خونی، اضطراب روحی، ضعف عمومی بدن، درد سینه، بیماری های عصبی، لرزش اندام بدن، تضیف غده های سرطانی و بیماری های کبد اشاره کرد.

صدای سلامت: روزه خواری یک آسیب اجتماعی است. در یک جامعه اسلامی این کار بر عدم ثبات نفس حقیقی اثری دارد؟

روزه خواری به غیر از جرم، زیر پا گذاشتن حق دیگران و نفی حقوق شهروندی است. بستر خانواده ها در این امر دخیل است، اینکه خانواده روزه دار باشد یا خیر. خوشبختانه امروزه کمتر دیده می شود و اگر جوانان این کار را انجام دهند به خاطر الگوگیری از دوستان خود می باشد که اگر از همه فواید روزه گرفتن چه از لحاظ دینی و چه از لحاظ علمی و تحقیقاتی آگاه شوند، قطعا تاثیر گذار است.

میوه ممنوعه همیشه جذابیت داشته است و افراد اگر خارج از شرایط اضطرار روزه خواری کنند، برای ابراز خود یا لج بازی بوده است.

صدای سلامت: دانشمندان و پزشکان خارجی از اثرات روزه چه گفته اند؟

دکتور کارلو (پزشک آمریکایی) در این زمینه می‌گوید: «روزه‌ای که دین اسلام واجب کرده است، بزرگ‌ترین ضامن سلامتی انسان است.» وی برای درمان بیست و نه مورد از بیماری‌های صعب العلاج گرفتن روزه را شدیداَ تجویز می‌کند.

دکتور آلکسی سوفورین (پزشک روسی) می‌گوید: «تنها راه برای قطع ریشه‌ی سرطان، روزه است و بس». وی می‌افزاید: «درمان از طریق روزه فایده‌ی ویژه‌ای در بیماری‌های کم‌خونی، ضعف روده‌ها، التهاب بسیط و مزمن، دمل‌های درونی و بیرونی، سل، بیماری های شکر، جلدی و مانند آن دارد.»

دیدگاه کویل پا (فرانسوی): «بیشتر بیماری‌ها ناشی از تخمیر یافتن غذا در روده‌ها است که همه با روزه اصلاح می‌گردد.»

این چند دیگاه تنها مشتی از خروارها عقیده و نظر در باب اثرات روزه است. همۀ این دیدگاه‌ها در دو جمله کوتاه حضرت رسول اکرم(ص) خلاصه می‌شود: معده مرکز تمام بیماری‌ها و پرهیز بهترین راه برای درمان آنهاست و روزه بگیرید تا تندرست بمانید.

صدای سلامت: مخاطبان هم قطعاً مانند ما از این گفتگوی دلنشین لذت برده اند. از فرصتی که در اختیار ما گذاشتید سپاسگذاریم.

telegram

Go to TOP